Crompvoets + Raafs Advocaten

De onverschuldigde betaling

Onderschepte e-mailcorrespondentie

In een recente zaak staat Mr. van Mulken een cliënt bij die schade heeft geleden, nadat zijn emailcorrespondentie onderschept was. De cliënt in deze zaak exploiteert bouwwerkzaamheden in Bolivia. In het kader van zijn bedrijf had hij een overeenkomst met een Nederlandse BV gesloten voor de koop van een bouwmachine ter waarde van ruim 52.000 euro. De verkoper had de factuur per e-mail naar de cliënt gestuurd, waarna hij vervolgens het bedrag had overgemaakt naar het rekeningnummer dat stond aangegeven op de factuur. Kennelijk was de e-mail echter onderschept. Het bankrekeningnummer op de factuur was aangepast, waardoor het bedrag niet was overgemaakt naar de verkoper, maar naar een derde partij, de gedaagde in deze zaak. De cliënt doet nu een beroep op de volgende drie artikelen om het bedrag terug te vorderen: primair op de onverschuldigde betaling (artikel 6:203 BW), subsidiair op de ongerechtvaardigde verrijking (artikel 6:212 BW) en onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW).

Wat is precies het verschil tussen deze drie artikelen?

Onverschuldigde betaling

Bij een onverschuldigde betaling heeft een partij een prestatie verricht zonder rechtsgrond. Dat wil zeggen dat iemand een geldbedrag heeft betaald, een service of goederen heeft geleverd aan een andere partij zonder dat hier een reden voor was. Een vaak voorkomend voorbeeld van een onverschuldigde betaling is het overmaken van een geldbedrag naar een verkeerd rekeningnummer, waardoor het bedrag bij een derde terecht is gekomen. Door een beroep te doen op de onverschuldigde betaling, kan het bedrag worden teruggevorderd. De partij die ten onrechte de betaling heeft ontvangen, moet dit bedrag terugstorten aan de verzender. Dit is ook het geval in onze zaak: de cliënt heeft het aankoopbedrag overgemaakt naar een ontvanger, die geen partij was bij de overeenkomst. Op grond van de onverschuldigde betaling, moet het bedrag worden teruggestort.

Ongerechtvaardigde verrijking

Bij een ongerechtvaardigde verrijking is iemand verrijkt ten koste van een ander zonder dat hier een overeenkomst toe was. Een vaak gebruikt voorbeeld is een schilder, die per ongeluk een verkeerd huis in de verf zet. Als het huis vervolgens in waarde stijgt door de nieuwe verfbeurt, dienen de eigenaren van dat huis de waardestijging aan de schilder te vergoeden. Zij zijn immers zonder rechtsgrond verrijkt ten koste van het schildersbedrijf. In onze zaak is de ontvanger van het aankoopbedrag ten onrechte verrijkt ten koste van de cliënt.

Onrechtmatige daad

Een beroep op onrechtmatige daad kan worden gebruikt om schadevergoeding te vorderen van een partij die onrechtmatig heeft gehandeld en hierdoor schade heeft veroorzaakt. In onze zaak is de onrechtmatige daad het hacken van de e-mailcorrespondentie tussen de BV en de cliënt en het  aanpassen van het bankrekeningnummer. De schade die hierdoor is ontstaan is het aankoopbedrag van de bouwmachine. Door een geslaagd beroep te doen op onrechtmatige daad, moet het overgemaakte bedrag als schadevergoeding worden teruggestort aan de cliënt.

In afwachting van de uitspraak in de hoofdprocedure, is er ondertussen conservatoir beslag gelegd op de bankrekening van de gedaagde. Dit zorgt ervoor dat de gedaagde het bedrag in ieder geval niet kan uitgeven of verplaatsen naar een andere rekening totdat de rechter uitspraak heeft gedaan in het geschil.